میں شاعر ہوں میری جمالیں نگہ میں

ذرا بھی نہیں فرق ذرّے میں مہ میں

جہاں ایک تنکا سا ہے میری رہ میں

ہر اک چیز میرے لیے ہے فسانہ

ہر اک ڈُوب سے سن رہا ہوں ترانہ

مرے فکر کے دام میں ہے زمانہ

میں سینے میں داغوں کے دیپک جلائے

میں اشکوں کے تاروں کا بربط اُٹھائے

خیالوں میں نغموں کی دنیا بسائے

رہِ زیست پر بےخطر جا رہا ہوں

کہاں جا رہا ہوں، کدھر جا رہا ہوں

نہیں جانتا ہوں، مگر جا رہا ہوں

یہ دنیا یہ بےربط سی ایک زنجیر

یہ دنیا یہ اک نامکمل سی تصویر

یہ دنیا نہیں میرے خوابوں کی تعبیر

میں جب سوچتا ہوں کہ انساں کا انجام

ہے مٹی کے اک گھر کی آغوشِ آرام

تو سینے میں اٹھتا ہے اک دردِ بےنام

میں جب دیکھتا ہوں کہ یہ بزمِ فانی

غمِ جاودانی کی ہے اک کہانی

تو چیخ اٹھتی ہے میری باغی جوانی

یہ محلوں، یہ تختوں، یہ تاجوں کی دنیا

گناہوں میں لتھڑے رواجوں کی دُنیا

محبت کے دشمن سماجوں کی دنیا ؎

یہاں پر کلی دل کی کھلتی نہیں ہے

کوئی چق دریچوں کی ہلتی نہیں ہے

مرے عشق کو بھیک ملتی نہیں ہے

اگر میں خدا اس زمانے کا ہوتا

توعنواں کچھ اور اس فسانے کا ہوتا

عجب لطف دنیا میں آنے کا ہوتا

مگر ہائے ظالم زمانے کی رسمیں

ہیں کڑواہٹیں جن کی امرت کے رس میں

نہیں میرے بس میں، نہیں میرے بس میں

مری عمر بیتی چلی جا رہی ہے

دو گھڑیوں کی چھاؤں ڈھلی جا رہی ہے

ذرا سی یہ بتی جلی جا رہی ہے

جونہی چاہتی ہے مری روح مدہوش

کہ لائے ذرا لب پہ فریادِ پرجوش

اجل آ کے کہتی ہے خاموش! خاموش!

؎ ساحر لدھیانوی کے ایک مشہور گیت کے بعض مصرعے اسی بند سے ماخوذ ہیں۔

مری آنکھ میں رتجگوں کی تھکاوٹ

مری منتظر راہ پیما نگاہیں

مرے شہرِ دل کی طرف جانے والی

گھٹاؤں کے سایوں سے آباد راہیں

مری صبح تیرہ کی پلکوں پہ آنسو

مری شامِ ویراں کے ہونٹوں پہ آہیں

مری آرزوؤں کی معبود! تجھ سے

فقط اتنا چاہیں، فقط اتنا چاہیں

کہ لٹکا کے اک بار گردن میں میری

چنبیلی کی شاخوں سی لچکیلی بانہیں

ذرا زلفِ خوش تاب سے کھیلنے دے

جوانی کے اک خواب سے کھیلنے دے

بہشتو! چاندنی راتیں تمہاری

ہیں رنگیں، نقرئی، مخمور، پیاری

مگر وہ رات، وہ میخانہ، وہ دور

وہ صہبائے محبت کا چھلکنا

وہ ہونٹوں کی بہم پیوستگی ۔۔۔ اور

دلوں کا ہم نوا ہو کر دھڑکنا

بہشتو! اس شبِ تیرہ پہ صدقے

رُپہلی چاندنی راتیں تمہاری

خدائے وقت! تو ہے جاودانی

ترا ہر سانس روحِ زندگانی

مگر وہ وقت جب تیرہ خلا میں

ستاروں کی نظر گم ہو رہی تھی

اور اس دم میری آغوشِ گنہ میں

قیامت کی جوانی سو رہی تھی

خدائے وقت! اس وقتِ حسیں پر

تصدق تیری عمر جاودانی

نہ چھیڑ اے دل! جوانی کی کہانی

کسی کی دلستانی کی کہانی

وہ سوزِ زندگی افروز کا ذکر

وہ دردِ جاودانی کی کہانی

وہ دُکھ کی جاگتی راتوں کا قصہ

وہ اشکوں کی روانی کی کہانی

بہاریں مستیوں کی داستانیں

خماریں سرگرانی کی کہانی

مسرت آشنا غم کا فسانہ

غم آگیں شادمانی کی کہانی

وہ ہونٹوں سے لگے جاموں کا قصہ

وہ آتش موج پانی کی کہانی

مری آنکھوں میں آنسو جھوم آئے

نہ چھیڑ اے دل جوانی کی کہانی

یہ کائنات مرا اک تبسمِ رنگیں

بہارِ خلد مری اک نگاہِ فردوسیں

ہیں جلوہ خیز زمین و زماں مرے دم سے

ہے نورریز فضائے جہاں مرے دم سے

گھٹا؟ نہیں یہ مرے گیسوؤں کا پرتو ہے!

ہوا؟ نہیں مرے جذبات کی تگ و دو ہے!

جمالِ گل؟ نہیں بےوجہ ہنس پڑا ہوں میں

نسیمِ صبح؟ نہیں سانس لے رہا ہوں میں

یہ عشق تو ہے اک احساسِ بیخودانہ مرا

یہ زندگی تو ہے اک جذبِ والہانہ مرا

ظہور کون و مکاں کا سبب فقط میں ہوں

نظامِ سلسلۂ روز و شب فقط میں ہوں

جے پیراں وچ کنڈا اڑھکے، سوئیاں نالاچیڑاں

جے اکھیاں وچ قطر رڑکے نال ڈراپر سیڑاں

میں جیون راہواں دا پاندھی جووی دکھ سہیڑاں

اوس ائی دکھ دے سول مٹاون اکو ہتھ دیاں تریاں

اوہدے ہتھ دیاں ڈونگھیاں تریڑاں

جس دا ناں مزدور اوئے لوکو

سُکھ بوٹے دا بُور اوئے لوکو

کُل اکھیاں دا نُور

ایس جیون دے پندھ لمیریمیں ب۳ن پنکھ اُلانگھاں

راہواں چھڈ کے لنگھدیاں مینتھوں لک لک چڑھیاں کانگاں

وچ سہاگ دی ڈولی بیٹھن کج کنواریاں مانگاں

فکراں دے وچ وسدیاں رسدیاں ایہہ نخریلیاں تاہنگاں

اوہدیاں میری سانجھیاں تاہنگاں

جس دا ناں مزدور اوئے لوکو

سکھ بوٹے دا بُور اوئے لوکو

گُل اکھیاں دا نُور

ایس دھرتی دے سینے لکیا اک اک بھیت نرالا

پل چ اکھیاں اگے لیاوے ہتھ تراناں والا

منہ منہ جیون چوگ پجاوے اوڑیں اتریا پھالا

تکلے تند چڑھی ہووے یا چکّی لتھا گالا

اوہدے ہتھ آئی اے ایہہ گالا

جس دا ناں مزدور اوئے لوکو

سکھ بوٹے دا بُور اوئے لوکو

کُل اکھیاں دا نُور

اسماناں تے نال گھٹاواں اِنج گھٹاواں بھڑیاں

بدل بجلی مچلیہوئے جنج بالاں ہتھ تِڑ تِڑیاں

ساڈے گُجھے درد دیاں جگ سارے گلاں چھڑیاں

آہلنے آہلنے دل دے دبکیاں تاہگاں ولیاں چڑیاں

شاخاں کولوں پتر کھوہ لئے واء نے زور دھگانے

جس راتوں اساں جند چھڑائی رب اوہ رات نہ لیانے

رب اوہ رات نہ لیانے پُترا رب اوہ رات نہ لیانے

سیکوں تِڑ کے بُلھ اساڈے وِنھ گئے سادے پوٹے

اکھیاں نوں چنگیڑے دے گئے تپ تپ ساڈے ہوئے

ہتھ سی تھال براتاں دا جنج شیشہ ٹوٹے ٹوٹے

نیناں پہلی واری ویکھے ہوندے انت تروٹے

بھارو ہوئے وانگ پہاڑاں جثے ساڈے بھانے

جس راتوں اساں جند چھڑائی رب اوہ رات نہ لیانے

رب اوہ رات نہ لیانے پُترا رب اوہ رات نہ لیانے

پُترا! جے رب اکھاں دیوی تکیں ساڈیاں اکھیں

لکھاں اتے نظر نہ لائیں عزت نہ لبھدی آلکھیں

اسیں جے نکر اسے وی دِسئیے لج وڈیاں دی رکھیں

لج کارن جے چکھنی پوی تیزہر وی ہس ہس چکھیں

متھیوں اوجاں والے سارے توں ائی داغ بُجھانے

جس راتوں اساں جند چھڑائی رب اوہ رات نہ لیانے

رب اوہ رات نہ لیانے پُترا رب اوہ رات نہ لیانے

کوڑے لفظ نیں میرے

میں کیہ جاناں میں کیہ سمجھاں

تیرے ہون ہ وہن نے

کنّیاں وتھاں پائیاں

جیڑے باگ دا بوٹا سیں توں

جنہاں سراں دا چھتر سیں توں

جنہاں ورہیاں بدھیاں عزتاں

تے لجّاں دا سّتر سیں توں

اُس باگے تے اُس واڑی دیاں

ٹھنڈیاں مٹھیاں چھانواں لے کے

سکھ دی فجر سویر نوں

نال ائی لیندا گیئوں

میں جیہڑا تدھ ٹھی چھاں دے

اک دو گھٹ وی بھرکے

تیرے پیار دے نشیوں کھنج کے

تیری موت دی خبر تے

گڈھڑی بنیاں بیٹھاں

میریاں لفظاں وچ

اوہ سچ کتھوں آؤنا ایں

جیہڑا سچ انور، اجمل

اصر، اکبر دے سینیاں وچوں

اکھیاں راہویں پھٹ کے

باکاں ہاواں بن کے

تیری قبر دے میچے دی

چادر بنیا ایں

کوڑے لفظ نیں میرے

میں کیہ جاناں

میں کیہ سمجھاں

تیرے ہون ہ ہون نے

کنّیاں وتّھاں پائیاں

… ملک گل محمد مرحوم دے ناں

بندہ ایس دنیا وچ

جییہڑا وی مٹھا پھَل چکھ لیندا اے

اوہنوں فر چکھن دی تاہنگ چ

لُوسن لگدائے

تیریاں گلاں تیریاں نظراں

مٹھا پھل سن

جِنہاں نوں میرا لیہو

کدے بھلا نیئیں سکدا

تاں ائی شاید

تیری موت ، جواناں موت دی

خبردا مین اعتبار نہ آوے

پر میرا لہو اندرو اندری

میرے تن چ

ایس انبھاوندی خبر دا زہر

کھنڈا ندا جاوے

تیکیہ

میں ہن من ائی لاں جے

توں ہن مینوں نیئیں ملنا ایں

تیریاں میریاں بُلھیاں اُتے

میل ملاپ دیاں گلاں دا

کوئی وی پھل

ہن نیئیں کھڑنا اے

٭

اک اوپر اتفاق

اوہ اک نار سی

سوچ خیالوں اِنج سوہنی

تے انج دی ڈاہڈی

جیویں کوئی پھنیر سپ ہووے

جیویں بدلاں دے وچکالے بجلی لشکے

؁اک دو واری میں وی اوہنوں

مرداں دا آگو ائی جاتا

پر اک شامی

کلھے کمرے دے وچ

گلاں کر دیاں ہوئیاں

میرا پیر کنارا اُنج ائی

اوہدی پنی نال اچانک ٹھاک گیا تے

اوہ اِنج لگی

جنج کوئی وال النبے اُتوں لنگھیا ہووے

اوہ دن تے فر اج دا ایہہ دن

میں ہن اوہنوں … مرداں ورگی اس ناری نوں

نری پُری عورت ائی جاناں

عورت … سیکوں موم دے وانگر پگھلن والی

تیری موت نے دسیا مینوں

جیہڑا پیار کے نال پاوے

اوہ اوہدی رُوں رُوں دی راہیں

اوہدی شہ رگ دے وچ جا کے وساد جاوے

توں ٹُریوں تے میرے جئیو وچ

ڈاہڈی گُجھی چھِک لگی اے

تے اک مٹھ

جکلیجے نوں جنج دھروندی جاوے

باگ فنا وچ پھگن رُتّے

تن بوٹے دا

وادھا جا کے کرنے آلیا

میریپیار دا ویہرا

کاہنوں بسا کیتائی

مینوں ایہہ گل تے دس جا!

قولاں دیا کچیا

توں تے پیار نبھاون دا

وعدہ کیتا سی

پر کیہ؟

میں یا تُدھ

بے وس انسان دے وعدے

وانگ نیانیاں دے

اِنج ائی ادھ رہ رہندے نیں

ربا توں بندے نوں اپنا نیب بنایا

اپنیاں کاگتاں وچ پر ایہدے

پیٹ اوں کیہہ درجہ دتا ای

کیوں جے بس ایہدے ائی پچھے

بندہ خورے کتھے کتھے

شرک دے جال چ پھس جاندا اے

تے ایہہ اوہدے ہداں دے وچ

عمراں دے لئی رس جاندا اے

کُوڑ … نتھانواں ، لُگڑ بچہ

کھا کے رحم جے گھر چ لیاؤ

اپنیاں بالاں ورگی

اوہونں چوگ چگاؤ

اپنیاں بالاں نالوں

چنگے لیڑے اوہدے تن سجاؤ

فیر وی جد بولن تے آوے

اوہدے بول نہ کّجے جاون

اوہدا ننگ نہ لُکے

سچ … قرآن کتاب سچجڑی

جس دے سانویں

ہر کوئی اپنی اکھ جھکا دے

ہٹیوں جیہدے وی گھر ڈھکے

آپوں اپنا آپ وکھاوے

بِنّا غلاف نہ سانبھی جاوے

جاگدے سوندے

موت دے کولوں ڈرنا کیہا

پل پل دے وچ

سو سو واری مرنا کیہا

ان ہوئی دے ہون توں پہلاں

رہ رہ ہاواں بھرنا کیہا

موت وچاری کول تے

اینی فرصت ناہیں

جیہڑی فرصت… جیون کولوں

منگ کے میں پیا اِنج ونجائیں

جیکن بال ایا نے

اپنی ماں دے کولوں آٹا منگ کے

گھول کے اوہنوں

کندھاں اُتے تھپدے جاون

پہلاں اشرافاں نوں

دھیاں بھیناں دی عزتاں دا

کھٹکا رہندا ہے سی

ہن جیباں راہیں

کسے دی عزت وی محفوظ نیئیں ایں

کیوں جے … روبرو اکھیاں دے

میرے دیس دے واسی

جیباں تے اِنج ڈا کے مار رہے نیں

جِنج انھے دے ٹھوٹھے وچوں

بالک ۔ چَول نیاز دے

کھوہ کھوہ لے جاندے نیں

آہنڈھ گوانڈھ چ

جے کُکڑاں نُوں موڑا آوے

تے کہندے نیں

تسی وی اپنے کُکڑاں نُوں

ویلے سرائی چھری وکھا کے

کم چ لیاوو

کیوں جے موڑے توں کوئی ککڑ

بچ نیئیں رہندا

تے میری نادانی ویکھو

جے اج تیکن

میں ایس گل نوں

اپنے روگی جیوئن دے

کّسے وی ساہ اُتے لانیئیں ڈِٹھا

اپنے مال نوں

اپنے کم چ لیا نیئیں ڈِٹھا

لوکی تے بُریائی پاروں

لواں دے نال

ورہیاں بدھے ویر کمانو

میں سمجھاں جے

حدوں باہلی چنگیائی وی

باہلے ویلے

نسلاں بدھے ویر دا موجب

بن جاندی اے

کہندے نیں چن اتے تھکیا

منہ آوندا اے

پر ایتھے تے

کھائیاں تے وی تھک ویکھو تے

تساں دا اپنا منہ ائی

لِمیاں جانا ایں

جد سارے دا سارا ریشم

اگلیں گاتے

تینوں پٹ حریر چ

کسے ولہیٹ نہ رکھنا

ریشم اگلن والیا کیڑیا

اپنا فرض نبھا کے

موت سواری دا ہُن ٹکٹ کٹا لے

تے ایس جگ ول پرت نہ ویکھیں

کیوں جے ایہدا کم تے

دُوھوں چڑھے تھناں نوں

دوہناں ائی ایں

پنج دریا واں دی دھرتی تے

میریاں ہوٹھاں اتے سیجل نیئیں آوندی تے

ایس دھرتی تے دوش وی کیہڑا

میریاں نین پراناں وچ ائی

فرق اے کوئی

٭

کیسٹاں (Cassettes)

میں پنڈی آں

تے اوہ رہندا سوہنے شہرلہور

شادی مگروں

اک دو واری ائی مل سکے اسیں

اوہ اپنے دھندیاں وچ رُجھیا

تے میں اپنی کاجیں

اُنج ہفتے دے ہفتے اسیں

ٹیلی فون تے اک دوجے نال

رج رج گلاں کرئیے

تے ہر آوندی اجڑی رات بتاون کارن

دُور دیاں ایہناں گتلاں توں

کئی کئی ٹیپاں بھرئیے

سجری وّسی بارش مگروں

نھیری کالی رات دے متھے

اُکریا ہویا

لکھ کروڑاں تاریاں دی تحریراں والا

نیلا صاف اشمان

ماہ سیال دی دھپے سُتیاں

کندھاں دا پرچھانواں جیویں

ٹردا ٹرا

بندھے نوں بے لذتا کر دئے

انج ای سانوں

نگے سُکھ دی تروٹ ستائے

ریل دیاں کئی پٹڑیاں اُتوں

سائیکل چک کے پار لنگھاؤنا

انج ائی اے بس

اج دے جیئون دا

اک اک اکھڑ پہل بتاؤنا

اپنی تھانویں

پہلا سوچے … ’’میں دکھی آں‘‘

دوجا سوچے … ’’ میں پیا تڑفاں‘‘

تیجا سچے … ’’ میں پیا سہکاں‘‘

پر جد تریوے

اک دوجے دے منہ لگن تے

جیہڑا جس توں پچھے

اگوں اوہ ائی آکھے

’’آل اِز اوکے

آل اِز او کے

آل اِز اوکے ‘‘

اج تے سارے گھر نیں جیویں

پھٹ جگر دے

جنہاں اتے لیپن لا کے

سجرا دارو لبھن ٹرئیے

تے پر تن تے

ایہنیاں پھٹاں دی گہرائی

بوہیوں وڑدیاں سارائی

ہور وی ودھدی دِسّے

کُڑی دے ماپے وی راضی نیں

کُڑی وی راضی

تے منڈے نُوں

آہنڈھ گواہنڈھ دے سارے لوک وی

نِندے ناہیں

فیر وی سارے

اپنی اپنی تھانویں بُت بنے کھلتے نیں

کیوں جے کُڑی دے مامے

ایس رتے نوں کدے نہ ہوون دینا

ویلی جے کر ویل نہ ہوکے

تے دیون والے دا ہتھ

اوہدی جیباں ول

دوجی وار کدے نہ جاوے

ایہہ اک شاعر ائی اے جیہڑا

تن دی رَت نوں کاڑھ کے

سُچیاں بولاں نوں گھر گھر ورتاوے

نہ کوئی اونہوں شاباش آکھے

نہ کوئی اوہدی دھیرنبھاوے

پر اوہ سَون دے بنڈے وانگوں

مُڑ مُڑ کے پیا

پل پل سجرے گیت اَلاوے

پیسے جیب چ آندیاں سار ائی

ویہل ملن تے ا۳نج نسدے نیں

جِنج جیلاں وچ ڈکے قیدی

جیلں کھسکن دی راہ لبھن

پُتر گیا کماون تے اوہنے

پرت کے میرے واٹ نہ پچھی

اُنج پہلی دی پہلی

میرے ناں کجھ چھلِڑ گھَل دیندا اے

تے خط ایس گلے نیئیں لکھدا

جے میں اوہدے جواب چ اوہنوں

گھر آؤنے داسد نہ گھلاں

تے اپنے لیکھے اوہنوں

بتری دھاراں بخشن وچ مینوں

انت نوں کوئی عذر نہ ہووے

نفسانفسی دے عالم نوں

جیکر کہن قیامت

فرتے بھرے بزار چ کھَل کے

یاد دریاواں ورگیاں

وگدیاں سڑکاں اُتے رک کے ویکھو

اج دی دنیا دا ہر دن ای

حشر دہارا دّسے

چھلی ہوئی کیلے دی پھلی

جے شو کیس دے اندر وی

رکھی ہووے تے

کھاون والے دے دل چوں

ایہہ وہم نہ جاوے

’’ ایہدی رُوں رُوں دے وچ خورے

کیہڑا کیہڑا

جرثومہ لُکیا ہونا ایں

شیشے دے لشکارے پچھے

ایدھر اودھر، ایتھے اوتھے

میں پہلاں تے نسدا پھریا

پر جد شیشے اتے بیندا

دھپ دا چانن

شیشے کولوں وی کھنج گیا

تے میں اپنی ریجھوں سدھروں

شیشے نوں دیہوں سمجھن والا

چانن دی لوہ۔ دل چ لے کے

او تر ماپیاں وانگر

بِٹ بِٹ ویکھن لگا

اوہ تے میں اک ہوئیے وی تے

اِنج لگدا اے

جنج راہ چلدا کوئی پاندھی

بوڑھ دے کُچھڑ

نترے ہوئے تلاء دے اندر

ٹبی لائے

تتی واء دے کولوں

اپنا آپ لُکائے

پر پانی دے اندر وی اوہ

کھل نہ سکے

دُوں چئوں ساہواں تو ودھ

ٹھنڈے پانی دا سُکھ

جھل نہ سکے

آہنڈھ گواہنڈھ نوں

میں نیئیں متھے لگن دیندا

کیوں جے اوہناں دے سّدے تے

جانا پیندا

فر اوہنا نوں

اپنے گھر بُلانا پیندا

تے اوہناں نوں

بن میک اپ دے

اپنا مکھ وکھانا پیندا

بوہت پرانے کوٹ چ اک دن

میں بازار ے جا وڑیا تے

اک شیشے دے اگے کھلیاں

مین ا۳نج لگا

جِنج میں گھر توں

ننگا ایء چل نکلیاں ہوواں

سچ گل اے

بندے دا ننگ

اوہدے تن نوں کجن نال ائی

نیئیں مُک جاندا

’’ جھلیا جیّا!

توں ککھ ایں تے ویلا پانی

ویلا پانی

وگدا پانی

توں کتھے پیا متھا ڈاہویں

توں کنھوں پیا ڈکے پاویں

اپنی ذات پچھان تے

شہتیراں نوں نہ ائی جپھے پاتوں

اپنے قدوں اُچیاں لمیاں

سوچاں سوچن توں باز آ توں‘‘

دل آکھے جے ’’جیوئن دی شاخے

کلیاں وانگر کھڑ کھڑ ہساں‘‘

وأ آکھے جے

جُگ جُگ کھڑ توں

میں تیری خشبو نوں

پگ پگ لے جاواں گی‘‘

چانن آکھے

’’ … ناں بیبا! ایہہ قہر نہ گھتیں

تینوں نیئیں پتہ جے

پھل منصور ہوندا اے

تے منصور دا انت کسے نوں

راس نہ آوے‘‘

میں چاہندا ساں

جے اوہ پتھر وی اے

تے میں موم دِسیواں

پر جد رچھ دی خصلت والے

اُس انسان نے

منہ راہیں وی

اندروی گندی واء کڈھی

تے میرے لئی

اوہدے کول دا پل وی

صدیوں بھارا ہویا

سُکھ دی صاحباں

کسے دے ناں لگی وی اے

تاں کیہ ہویا

ماجدؔ اناں جے تدُھ اندر

کچھ ساہ ست اے

تے تاہنگاں دا بوہا کھول کے

جیئون دی اَتھری بکّی اتے

لَت وَلا لے

؁تیرا کارن

رہندی دنیا تیکر لوکی یاد کرن گے

مینتھوں تے

میرے ویہڑے دا رُکھ چنگا اے

جیہڈے پتر جھڑدے نیں تے

سال دے سال

نواں اک بانا پا بہندا اے

مینوں ویکھو

بدھیاں ورہیاں توں میرے وی

پتر تے جھڑدے ائی پئے نیں

پر کسے دی چیتر رُتے

میری تاہنگ دی ٹہنی تے

کوئی ڈُس نویں پھُٹدامیرے سجرے رہن دی

کون ضمانت دیوے

سوچاں فکاں تاہنگاں دے میں

نقش ابھاراں

تے اِنج کردیاں

میری ہتھیں گھسراں پیاں

چنڈیاں ہتھیاں

ہن ایہہ نقش مینوں انج تکن

جنج کسے بِاپو نوں اوہدیاں

بالغ اتے کنواریاں دھّیاں

مڑ مڑ ویکھن

پر اپنے ہوٹھاں چوں

کجھ وی آکھ نہ سکن

مینوں اج میرا اک سنگی آکھن لگا

’’میرے رنگ

تے میری قمیض

تے میرے سوٹ چ

میچ نہ کوئی‘‘

میں اوہنوں مونہوں تے

کجھ وی آکھ نہ سکیا

پر جے کہندا تے ایہہ کہندا

’’اسچ اے سجناں

میں جیہڑا آٹا اج

؁ڈپو توں لیاندا اے

اوہدے تے میرے وچ وی

کوئی میچ تے نیئیں ایں‘‘

میں ماکھی دی مکھی لوکو

اک اک پھُل دے بوہے جا کے

مہک مٹھاس دے تحفے لیاواں

اوہدے وچ اپنے تنّوں وی

خورے کیہ کیہ کُجھ مِلاوں

تے چھتے وچ

اپنے حصے دے خانے نوں

؁بھر دا جاواں

پر جد چھتاکسے جوان کڑی دے

جثے وانگر لشکاں مارن لگے

تیلمیاں بانہواں تے لمیاں بانساں والے

گھاگ شکاری

میرا سارا پوہریا

مینتھوں لُٹ لے جاون

میریاں اکھیاں نوں

سیجل جیئی دے دے جاون

میریاں قدماں نوں نویاں باگاں

نویاں رُتاں

نویاں پُھلاں

دی راہ سُجھاون

اج سگرٹ دی

خالی ڈبی ائی توں لَے لَے

ویکھ نا پُترا

میں تیرے لئی

ایہو کھڈونا لیا سکیا واں

میری وی اک ماں ایں

جس دے دیدے دردوں پتھر ہو گئے

پر میں اوہنوں

اوہ رشنائی موڑ نہ سکیا

جیہڑی اوہنے مین تیکیہ

میرے اک اک

اکھر دے تن چ بھروتی اے

بھلکے نوں

ایہناں حرفاں نوں ویکھن والیو

جے ایہناں چوں کوئی وی حرف

تہاڈی راہ دا چانن بن کے

جگن لگے

تے میری ایہہ گل نہ بھلنا

جے ایہہ چانن

میں نھیرے دیاں

خورے کنیاں پرتاں وچوں

کھوج لیاندا

ایہہ چانن

جیہڑا جیئوندے جی

میری کسے کم نہ آیا

میری رُت دے کم نہ آیا

میری ماں دے کم نہ آیا

اُنج تے اوہنوں

تسی کدے سلام نہ دیوو

پر اج اُسے توں

چُوچا کُسوا لیاندا جے

اُس ندھرا نے تے کیرے جیہے

بندے نال دی

تہاڈا اک رشتہ تے ہے وے

تسی ایس رشتے نوں

کیہڑا ناں دیوو گے

میرے ہتھ دیاں پنج انگلاں

میرے پنج نیانے

کچرک ایہہ وڈے ہوون جے

میرے اصلی ہتھ چ پھڑیا

قلم دا تیشہ

میرے ہتھوں ڈِگے

تے سُکھ دی شیریں دا باپو

اوہدا میرا ملنا تے ہُن

اِنج ائی اے جیئوں

میں کٹی بانہواں دی تھانویں

لکڑی وی کویء بانہہ لوالاں

میرے اک استاد نے کہیا

برخورادار!

جیوندا رہیوں تے

عیب گناہ توں ڈرنا نیئیں آں

عیبی ہون توں

سر نوں نیواں کرنا نیئیں

کیوں جے بندہ

مڈھ قدیم وں اوگن ہاراے

پر اک گل اے

جدوں کدائیں وی

عیبی ہون دا موقع لبھی

عیبی ہون توں مول نہ کھنجیں

پر ایہہ ویکھیں

عیبی ہون دے مگروں جدوں فرشتہ تیرا

عیب تیرا وچ کھاتے تیرے لکھن لگے

تے قلماں نوں

ڈوبالان توں پہلاں ایہو کہندادّسے

’’ ہے خنریرا

کیہڑی اوجھی تے

اوکھی جائی تے جا کے ہتھ پایا ای‘‘

اوہ دن تے فر

ایہہ سطراں لکھن دی ایہہ پل

ایس اک گل نوں پلے بنھ کے

میں اِنج لگے

جنج کسے میرے سِر اُتے

مریم دی چادر دا سایہ کیتا ہو وے

جوئے باز، شرابی پیو دے جمے جائے

پیونوں ویکھ کے

کیکن سدھی راہ تے چلّن

اسیں بھانویں لکھ پئے اپنے عیب چھپائیے

ساڈے مگروں آون والے

اونہاں پوہڑیاں اُتوں

اپنے جیون دا پندھ چھوہندے پئے نیں

جیہڑیاں ساڈی

پوہنج دے اوڑک وی کدھی نیں

اپنیاں عیداں کولوں پچھڑیا

میں بالاں دیاں عیداں نوں وی

پینگ پنگھوڑے پا نیئیں سکدا

اپنے دادے پڑدادے دے ہتھوں

کھنجیا ویلا

اپنے ہتھ لیا نیئیں سکدا

پہلاں کاں دی کوہجی واج نوں

سن کے وی میں خوش ہوندا ساں

پر ہن انج اے

بنے بنیرے کاں بولے تے

ڈرجاندا واں

کیوں جے میرے گھر دا راشن

میرے گھر دے

سب جّیاں توں وی کمتی اے

بھاں توں

میرے دکھ ونڈا ون لئی اوہ آوے

میں مہمان نوں

کیکن ’’جی آیاں نوں‘‘ آکھاں

میں جو لکھاں

میں جو لیکاں

میریاں ہوندیاں تے مُل اوہدا

کسے نہ پانا

پر میں اپنی ایس پونجی توں

غافل وی نیئیں

ایس پونجی نے

انت نوں دونا چئونا ہونا

کیوں جے اپنی قبر دے نانویں

میں اپنا ڈیپازٹ

فکس کراندا جاناں

میرے کسے وی آس نوں

بدھیاں ورہیاں وچ وی

پر نیئیں لگے

لوکی خورے کاہنوں آکھن

انٹڑے وچوں نکلیا پنچھی

ویہویں تریہویں اڈ پیندا اے

خورے کیہڑا زہر اے میں وچ

میں آں کیہڑا بسیئر

جے میاوں کسے انبھاوندی

گل دی اک ٹھوکر وی لگے

تیمیں تھاں ائی

سو سو تھا نووں ٹُٹ جاندا واں

عمروں ڈھلی ویاہ توں مُنکر

؁اک بُڈھی نوں ویکھیاں

مینوں اِنج لگدا اے

جنج میرے سکھاں دیاں تاہنگاں

ایس بڈھی دیاں ہانناں ہوون

چِڑیاں وانگر سانجھ سویرے گھر توں نکلاں

تے بالاں دے چوگنے کارن

سارا دن کھلبھیٹاں ماراں

پر جد راتیں سَونلگاں تے

اپنے آپ نوں

خورے کتھے کتھے گروی رکھیا ویکھاں

کل دے ساہ اج گروی رکھ کے

پچھلے بھار چکاواں

اتوں تن تے پوچے پھراں

وچوں کھُردا جانواں

کیہڑے کم دا

کس دے کم دا

میں کُب نکلی کچی کندھ دا

بے تھانواں … پرچھانواں

جیہڑے ساہ ادھا رے لے کے

میں اج تیکن ورتے رّبا!

اونہاں ساہواں دا

جو قرض اے میرے اُتے

میں اوہ قرض چُکانا چاہندا

میرے ناں دے سُود نوں

بھانویں دُونا کر دے

پر میری قرقی دے آڈر

روک لویں تے دِین ایں تیری

کینوں جے میں تیرے در اُتے

ہتھکڑیاں تے بیڑیاں وچ

نیئیں آنا چاہنداں

گل یوسف تے ائی نیئیں مُکدی

ایس جگ اندر

جس اُتے وی

رّب نے خاص عنایت کیتی

اوہنوں ویکھ کے

لوکی اپنیاں انگلاں تے کی … ؟

اپنیاں سینیاں نوں وی

زخمی کر بہندے نیں

آہلنے وچوں ڈگیا بوٹ

نہ آہلنے دے وچ ٹِکے

پھل ہوٹھاں دا بوہا کھولے

تے خشبو نوں سکے

ایتھے جنہوں وی کھُل لبھے

اوہ فر پرت نہ آوے

جے پرتے تے عمراں دے لئی

جیئون سواد گنوا وے

چن تے جاون والیو لوکو

چن توں مڑ کے

ایس دھرتی دے

بھکھیاں ننگیاں دے گل

چن دی خاک دے ائی تعویذ

مرھا کے پا دیو

اوڑک تساں اتے

ایس مخلوق دا وی تے

حق بندا اے

میرے لئی تے

ویتنام دی جنگ دا پینڈا

میری اک پہلی توں

دوجی پہلی تک اے

واشنگٹن توں

پیکنگ تک دے

رستے اندر

خورے کنیاں

گنگیاں انھیاں

ورہیاں دے اٹکا پیندے نیں

اوہ شاعر اکھواندا سی تے

اُچیاں نیویاں تے ان پدھریاں تھانواں نوں

اکسا ہرا کرن دے بارے

خورے کیہہ کجھ

پُٹھیاں سِدھیاں پڑھدا سی

فر اوہنوں اک کرسی مل گئی

تے اپنے بچھڑے سنگیاں نوں

کارچ بہہ کے

جتھوں وی لنگھدا اوہ ایہو آکھی کردا

جھلیو … سوچو

شعروی اک بینر ہوندا اے

تے بینر

ویلے دے ویلے

اپنا رنگ وٹالیندے نیں

میرے نال دے استاداں

اپنی عزت اپنی تھاں دا

حق منگن لئی

کیتی اج ہڑتاں

کالج دے منڈیاں دا آگو

استاداں دے جتھے دے وچ

ترپدا ترپدا آیا

تے آندیاں ائی

اُچی اچی آکھن لگا

ساڈیاں نمبراں ساڈیاں لیکچراں وچ

رعایت دا اعلان

جے نیئیں او کردے

تے فیر بھلکے

اسیں تہاڈیاں

ٹنگاں بانہواں بھن دیواں گے

اُس آگو مُنڈے توں ہٹ کے

اوہدے نال دے ائی دومنڈے

آکھ رے سن

’’ویکھو ساڈے شیر دے سنگھ چ

؁کیہدا پیسہ چھنک رہیا اے‘‘

پتے باز نے

فر اوہ ائی پتّا سٹنا ایں

جس توں اوہدی چال

نکھیڑویں ہوندی دسّے

بھولیاں بھالیاں سوچاں والیو جھلیو لوکو

تسی کیوں تقدیر اپنی نوں

امبروں سدھی اتری ہوئی شے پئے جانو

جاندے نیئیں او

کوئی وی جنس جدوں

بازار چ آوندی اے تے

سدھم سدھی

گاہکاں دے ہتھ نیئیں جا پجدی

کیوں جے اوہدی راہ چکا لے

آڑھت دی

یا اِنج لئو جے

پتے بازی دی دیوار تے

ازلاں توں ائی اُسری ہوئی اے

بن ترٹّن لگا اے تے ہن

ایہدے اگے

کاہنوں بانہواں تان کے

پالیاں لا کھلتے او

ویلے دے کیلنڈر نوں ہن

اگلا ورقہ تھلُن کولوں

تُسی باز نئیں رکھ سکدے

پانی دے قطرے

جے اک دوجے توں نکھڑن

تے امبراں توں

اتری بارش داناں پاون

امبراں اتوں لتھی ہوئی رحمت اکھواون

پر ایہہ گن تے

اوس ائی پانی نوں لبھدا اے

جیہرا چیاناں دے اپر پجیا ہووے

اوہ پانی

جیہڑا زمیں دے ویہڑے ائی

جھنکاں بن جاوے

وسو اس پانی نوں تسی

کیہڑی رحمت داناں دلیسو

ایتک دا ہڑھ

ڈیماں تے منصوبیاں نال نہ ڈکیا جانا

کیوں جے ایہہ تے

خورے کنیاں

ندیاں نالیاں دے سینے وچ

دھڑک رہیا اے

شیرنوں بھکھا ویکھ کے اک دن

اک گڈر نے

کھدراں دے وچ گھس کے

اک شکار اٹھایا

شیر نے گدڑ اگے اپنا سیس نوایا

پرجہ شیر شکار دے لہو توں

کجھ کجھ تازہ دم ہویا تے

مار کھگورا آکھن لگا

کدڑا … ویکھ نا!

ایہدا ادھ تے ا۳نج میرا اے

جے میں ایس جنگل دا شاہ آں

باقی ادھ دا ادھ

بھجو الی دے پاروں حصہ اے میرا

اوہدے وچوں جیہڑا ادھ پچھے بچدا اے

اوہ ادھ … میرا حصہ نہ سہی

پر جنگل دے شاہ دے ہتھوں

اپنا حصہ لین نوں تینوں

کجھ ہمت وی کرنی پیسی

آجے ہمّت ہئی آتے آ

مینتھوں اپنی ونڈ کرا لے

ہر بندہ کولوں وی

چپ چپ لنگھدا جاوے

فیر وی اوس چڑی دے وانگر

اوہدی چیک

میرے کناں دے اندر پے جاندی اے

جس دے بچے کھاون نوں

کاں ڈھکیا ہووے

نہ روئیو

نہ روئیو

اوے سجرے پھٹیوڑو

ویکھو میں اج

تہاڈے کارن

بوہت ائی وڈے

ہسپتال دی نیہنہ رکھی اے

میں تُساں دی اکھیاں اتے پٹی بنھداں

ویکھو نا! تسی او پیشہ ور للہاری

ایتک اپنی ہتھیں ائی

ایہہ رنگ ٹٹولو

تے دسّو … جے

کیہڑا رنگ کس توں وکھرا اے

ہاں کالا رنگ گھولن ویلے

شاید میں وی

تساں دا کجھ ہتھ ونڈاواں

میریاں دُونہاں ہتھاں وچ پارہ سی پہلاں

دو نویں ہتھ اک بُک دی صورت

جنہوں چُکّی پھر وے سن

ہتھاں وچ اک وِتھ پئی

… کیہ جاناں!! کیکن؟

ہن اک ہتھ چ

ساہمنے وے اپنے ایس ہتھ چ

جیہرا پارہ بچیا ویکھاں

(اوہ پارہ جنہوں میں سونا کرنا چاہواں)

میری اک اک پور دے مُڈھ چوں

چوندا وِسیّ

تے میں مہوسی

اپنی ذات دے باہروں ائی

اوہ اگ پیا لوراں

جیہڑی اگ

ایس بچے کھچے پارے نوں

سونا کر سکدی اے

تے جیہری اگ

میرے صمیر دی لو دے ناں تے

میرے دل دی

اک اک تہہ وچ لکُی ہوئی اے

میں اک واریں سدھی راہ توں

تھڑکن لگا

تے مینوں زمیں اسمان دی

کنبدے دسے

میں سوچاں جے امبراں ہیٹھاں

اوہ بندے جیہڑے ولوں ائی

تیڈھے تے لاویں چلدے نیں

دھرت اونہانوں

کِنج سدھے منہ

بانہواں دے وچ لے لیندی اے

نال ضمیر اپنے دے

اوہناں دی بے سخنی انت نوں جا کے

خورے کس کھاتے پیندی اے

اپنیاں لمیاں بانہواں دا میں تران وکھا کے

اپنی تھانویں

انج مچیا مچیا پھرنا واں

جیکن بانہہ کلاوا بھر کے

میں دریا دیاں وگدیاں لہراں نوں

ڈک لنگھدے ویلے نوں

اپنا سخن الاون توں

ٹھک لاں گا

کدے کدے ایس زمیں دا جے

پڑپاٹے تے

بہاں دے کے نکلے پانی دی

راہ آئے

سارے ٹوئے ٹبے

اپنی جدی پیاس بجھا لیندے نیں

تے ککھ کانے، روڑی، کوڑا

دور سمندراں تیکن

کدھرے جھکن دی کوئی تھاں نہ پاون

چو این لائی!

توں ہوویں یا تیرا لیڈر

تساں دونواں نے

جیون دیاں راہواں نوں انج پدھرا کیتا

جے دنیا بھر دے

سب ٹوئے ٹبے کھالاں

تساں دی راہ وچ آون دی

سونہہ رکھدے نیں

رب کرے جے ہر ہر تھانویں

ایس انھی دھرتی دا اپڑ

انج ای پیا پھٹے

پر ایہہ گل تے ہر ہر تھاں دے

اپنے لیکھ نصیبے تے ای جامکدی اے

کسے نے تساں توں اُنج تے

کیہ لینا ایں

پر اج ہر دل

تساں سکھ ورتا وندیاں روحاں دے سکھ کارن

اپنیاں اپنیاں تہواں وچوں

ایہواک دعا منگدا اے

جے اوہناں دے دوالے دی رب

انھی زمین دا پڑھاڑ کے

اوہناں دوالے دی رب

انھی زمیں داپڑ پھاڑکے

اوہناں دوالے دکھاں دے لپئے سب جالے

وھریک ونجائے

اوہناں دوالے ورہیاں بدھے

انھیاں نھیریاں دے ویہڑے وچ

تساں ورگا نور کھنڈاے

ربا! میں ورگاہوں تیری

ٹٹ کے اک دعا منگی سی

تیرے دیس دیاں ایہہ اُچیاں نیویاں راہواں

پدھریاں کردے

ایس دعا دے حرف تے جیویں

سارے پچھل پیرے ہو گئے

تے ہن میں……

تکلے ورگے سدھے بندے نوں

ڈنگیاں تیڈھیاں بندیاں دے وچ

رہندیاں رہندیاں

سو سو تریڈھاں پیندیاں جاون

تے انج لگے

جیکن میریاں ریجھاں سدھراں

میریاں لکھدیاں انگلاں دے

کڑ ول ہوئیاں نیں

اک بڈھی نوں

ویسی گھیووا لپکا ہے سی

کل دوپہر اوہنے اپنی

رڑکے والی چائی ٹوٹے ٹوٹے کینی

تے اپنی بوری وی

اونے پونے گاہکاں دے ہتھ ویچی

کھاڈی اُتے ہتھ ٹکا کے

آکھ رہی سی

’’بھٹ پوے ایس ویسی گھیووا

چسکا بھنیو

ایس بوری دے چارے نے تے

میرے تن ویاں لیڑیاں تے دی

گٹھ گٹھ گھسراں پادتیاں نیں،

تافیاں دے پہلے باب چوں

دوجا باب جدوں نکلے تے

دھرتی اُتے

ڈاہڈا اوجھا بھم آوندا اے

ایس توں بچن لئی تے

قوماں دے دل وچ ای

زلزلے دی سونہہ رکھن والا

کوئی مرکز ہونا چاہی دا

پر ایہدی تنصیب

ذار اوکھی ہوندی اے

اکھیاں مٹیاں تے مینوں اپنے گھر اُتے

گرجھاں، ہلاں تے کاں ڈھوڈر

اُڈ دے وسن

اکھیاں اکھولاں تے ہر پا سے

چپ دا راج اے

اینی چپ…… جے

ہر بندے دے دل دی دھڑکن

اوہدے نال دے بندیاں دے

کناں وچ پئی کہرام مچاوے

کیہ جاناں ایہہ رت کجیہی اے!!

میرے گھر دیوگنگیو کندھو

تسی ای ایس جا گدے خواب وی

کجھ تعبیر سجھائیو مینوں

مینوں تے ایس الٹے پلئے

منظر وی

کجھ سمجھ آوے

پچھلے تیہہ ورہیاں توں

میرے دیس دے قبرستاناں دے وچ

جیہڑیاں قبراں دی بنیاں نیں

اوہ مینوں

پتھرائیاں ہوئیاں اکھیاں جاپن

جیہڑیاں آل دوال دے

بسے پن توں نس کے

قبرستاناں دے

مکھاں تے جا لگیاں نیں

بجلی دے چلدے پکھے توں

ٹکر کھاکے

اک چڑی ٹوٹے ہوڈھٹھی

تے میریاں اکھیاں دے اندر

اُس بندے دا انت سمایا

جیہدے اندر

اوہدی گھل آگی ہووے

چلدے پکھے دی شوگر

سن نہ سکے

صوفیاں کہیا

دل دے نال زبان دا

جے ایکا نہ ہووے

تے فر بندہ

بسیئر سپ توں وی ماڑا اے

میں آکھاں جے

ایہہ گن تے سب توں وڈا اے

ایس کر کے جے سبھے آکھن

اج وی ونیا وچ

سیاست دی معراج تے

ایہو گن ایں

لمے سفر تے ٹریا پانی

گندہ وی ہووے تے

ستھرا ہو جاندا اے

پر ساڈی تے جیویں

کوئی وی منزل نیئیں ایں

تاں ای شاید

یونیاں کھدراں نالیاں آڈاں دے وچ ڈکے

اپنی اپنی تھانویں

گلدے سڑدے پئے آں

پانی نوں گہراون والیا

توں ندی دے اُپر ایں

یا تھلے بنے

توں میری ایس ہک دے زور توں

بچ نیئیں سکدا

میرے ضمیر نوں بولن توں

روکو… اوئے لوکو

ایہہ تے مینوں

میرے جتھے وچوں نکھڑیا

کوئی باغی تے کٹڑممبر لگدا اے

ہسدا وسدا شہر وی

مینوں تے انج لگے

جنج آسیوں ڈر کے

کسے گھر دے واسی

گھر دی اک اک شے توں ترٹھ کے نس گئے ہوون

ساڈے منہ متھیاں تے

ساڈیاں وڈیاں دے لیکھاں دیاں اُوجاں

……کالیاں چھائیاں

جیہڑیاں… نال کریماں کدھے چھپاوی لئیے

تے مڑھ کا چھڈیاں ای

میک اپ روم چ جا کے

مکھ اپنے نوں انج پئے کجئیے

جیویں کنواری ماں ڈھڈ اُتے پلہ دیوے

جیہڑی گڈی اُچے چڑھ کے

وچ ہواواں تارا بن کے

گھوریاں لا کے

دیکھے پئی نوا ناں نوں

گھٹ گھٹ جھپیاں پاوے پئی

اُچیاناں نوں

اوہدی ڈورتے

لگے کچ نے وی

اوڑک لہہ جانا ایں

وا، اُکھڑی تے

جھگ دے وانگر

اوہنے وی بہہ جانا ایں

ویکھ نی مائے

پیو دے پیار توں تھڑکیا

تیرا ایہہ پتر… میں

تیرے لاڈتوں وگڑیا پتر

جو کجھ کھاواں جو کجھ پاواں

اوہ ساا کجھ

ہن میری اک کمزوری اے

ایس کھا جے ایس پہناوے نوں

توں جو جو اُچیاں دتیاں

اونہاں اُچیاں توں ہیٹھاں

میں ہن کدے وی آنیئیں سکدا

توں بھانویں چکی پہیویں

یا چرکھا کتیں

لوکاں دے بھانڈے مانجیں

یا دھوڑاں پھکیں

یا خیرات تے قرض دے سکے

اپنی جھولی وچ بھر لیا ویں

میرے بانے دا لشکا گھٹ نیئیں ہونا

تیرا متھڑا

بھانویں تریڑاں تریڑاں تھیوے

پہلاں بچہ روندا سی تے

آپوں اپنے منہ دے وچ

انگوٹھ لے کے سوں جاندا سی

ہن بچہ رو وے تے

اُہدیاں بلھیاں دے وچ

اوہدی امبڑی چوسنی دے کے

شیشے دے کھڑ کھنجے لگی

میک اپ دے وچ

رجھ جاندی اے

زور شباباں ویلے جنی میں اتھری ساں

میرے سر دا صحب سی

اُس توں وی کجھ اگے

جس وی ہک دے زور توں

دھرتی وی کنبدی سی

پراوہ کرماں بھرماں والااے گلوں سی ڈاہڈا درد ارانے اڑیا

اوہدا ن تے بھُوڑی وچ

جیئوں تیوں لنگھ جاندا

پر اوہدی ہر رات نتھا نویں

اوہدیاں بکاں ورگیں ا اکھیاں وچ

دھمدی سی

گھر آوندا تے بس اوہنوں جنج

سپ سُنگھ جاندا

وِرلا ائی اوہ، ہوٹھاں چوں

؁کوئی بول الاندا

ساڈی جھول وی رب سچے نے

بھروتی پر

اوہدی اوہ بے نانویں چپ

نہ مگروں لتھی

اوہدے بال نے وی جد اس توں

اوہدی چپ نوں کھوجنا کیتا

اوہ چپ رہیا

فر اوہ بال وڈیرا ہویا

تے اوہ وی باپو دے وانگر

چپ دے جال چ پھسدا گیا

ایتھوں تیک جے اک دن اوہنے

ڈانگ ہُلاء کے

اپنے کامے پیو دے ویہڑیوں

لنگھدا رستہ

زور دھنگانی لنگھدا رستہ بند کر دتا

اس رتے وچ کندھ پادتی

پیو دی بُلھیوں

اوہدی ورہیاں بدھی وَیری چپ لاہ دتی

پر ایس گھول چ

ساڈیاں اکھیاں دا چانن وی جاندا رہیا

گل مقدمیاں تیکن اپڑی

ساڈیاں ہکاں سُنجیاں ہویاں

پروڈ کے

تے اوہدے پُت دے پُت دا متھا

سارے پنڈ چ

اج وی لشکاں لاٹاں مارے

میں سوچاں جے سوہنیا ربّا

توں سانوں بھاں توں

ایس توں ودھ وی دکھ دے دے

پر ساڈے ایس پُت دے پُت نوں

پیو دے دتّے جذبے نال

سنگھاری رکھیں

ساڈے گھر چوں لنگھدی راہ وچ

اسری کندھ اُساری رکھیں

کیوں جے گھر دی آزادی دا

ایس جگ اندر سانواں کوئی نئیں

دھرتی تے درگاہوں لتھی

ایس نعمت دا نانواں کوئی نئیں

(۳۲ مارچ ۶۷۹۱ئ)

پترا ایہہ گل ونجن دے توں

میں اُدھلاک دے پچھے توں کیوں

اپنی جند ونجنیاں ایں

پیو آپنے تے وس کے

روز قیامت توڑیں

متھے لیک لونیاں ایں

مینڈھا متھاتک جس اُتے

کالک پوچا پھریا ای

میں ساں باغی موج تے

نس پئی ساں

وگدے دریا دے وچوں

مینڈھی چھیکڑ

پترا ایہہ ائی لگنی اہی جولگ چکی اے

میں اوہ رن آں

جیہڑی تھُک کے

اُس تھکاں نوں چٹ نہ سکّی

تینڈا پیو اوہ مردہ مچھندر اے جس

میندھی لکھوں ہتھ نہ آوندی

عزتاں اُتے وس کے

مینڈھے متھے اُوج لوائی

پترا اس گورکھ دھندے دا

سارا حال تیتانہہ کیہہ دساں

اِس خونخوار دے ہتھوں تے میں

اپنے پیو تے ماں دی

گوربی گندی کیتی

اِس مینڈھے نال چنگی کیتی

مینڈھے دل دے گجھے پھٹ توں

چھیڑ نہ پترا

مینڈھی اِس کھیتی دا

کلہا حاصل توں ایں

تینڈھی سوہل ملوک جوانی دی چھاں ہیٹھاں

مینڈھے جیئون دے چار دہاڑے

جیکن تیکن ہویا اوڑک لنگھ ائی ویسن

مانہہ ایہہ چار دہارے پترا

اپنی ٹھنڈی چھاں دے وچ

لنگھاون دے توں

پیو اپنے نوں

نویاں سیجاں مانن دے توں

اس دا پیو بی ہتھ بٹیرا

تے کچھ چ پنجری

اتھے پاہر رکھیندا اہیا

اُنج چلھیا نے اُتے بیٹھیاں

گلاں دی مستیائی اُس دی

مینڈھے پر سنّے متھے تے

تھکیاں ہویاں نیناں دی بے انت اداسی

ہسدیاں ہسدیاں پلکار رے وچ

لاہ دیندی اہی

تاں ائی تے مینڈھی جھولی وچ

پنج دھیاں تے ایہہ اک پُتر

رب دی نظر سولی پاروں

تکدیاں تکدیاں ست سالاں وچ

سلک پئے سن

اس پُترے دی سِک بی

میں ہن کیکن دسّاں

خنگاہواں تے منتاں من من

کُکڑ دے دے، بکرے ونڈ ونڈ

لوہ لوہ کے

ورھیاں پچھوں ونج پوری ہوئی

مینڈھے سجرے دا سائیں

وت مانھ کلہا چھوڑ کے

کج کواریاں دھیاں مینڈھے پلے! کے

اسّے چھڑی چ اک دہاڑے

اکھیاں نوٹ کے جُلدا ہویا

اوہ ٹریا تے بھٹیاں تاء تائ

تن اگی دے اندر ڈاہ ڈاہ

کھیتراں وچوں، رُکھاں تھلوں

تیلے چُن چُن

تتیاں ٹھنڈیاں رُتاں دے وچ

دان بھُن بھنُ

میں اِنہاں پنجاں دھیاں نُوں

پیکے بوہیوں ودیاں کیتا

جنہاں وچوں تریں دھیاں دا

رشتہ دیکے

میں اس جیونے جوگے

ست خنگاہیں دے خیر دی

چُلھ بی جنج تنج وسّوں کیتی

ہن ایہہ جیون جوگا آپ بی

پنج دھیاں پُتراں دا پیو اے

پیئو بہشتی آں پر اس بی

اجے مّنوں وساریا نئیں ایں

ہتھ بٹیرا تے کچھاں وچ پنجری لا کے

اٹھے پاہر

شرابیاں دے آرگُٹ راہندا اے

یادت اپنی تریمتی دی اکھیں وچ

اکیں پاباہندا اے

نونہہ بی میں توں

کنڈولا کے ای باہندی اے

اس دا نخرہ پنج پا اے

تے ست پا بھوئیں توں

جائی راہندی اے

وت بی میں اِس خنگاہواں دے

خیرآں تک کے

اپنے سارے دکڑے وِیرا

ککھاں پتراں دے سنگ

جُھلکے جُھلکے شامل کر کے

نال دھنو اکھیاں لیکھاں تے

تتیاں سانہواں دے

جیندی پئی آں

سٹھاں ورھیاں توں اگی دا

سِنیاں تے وَن سُکیاں لکڑیاں آفر ائی

بالن تھیندی پئی آں

جے اسانہہ میں ربّ آکھاں

تے کفر الانواں

پرجے سچ پھُر لیندے اوتاں

ایہہ گل بی مانھ پُج آوندا

مینڈھے گھر آلے دا

اس جہان چ

کوئی جوڑ نہ سانواں ایں

اوہ مینڈھے عزتاں وے ویہڑے

پیلاں دا پرچھانواں ایں

اُس جنے دا ائی ایہہ ہٹھ اے

جس مینڈھے جیہی کنجری آں بی

ساریاں ٹھاٹھاں باٹھاں ہوندیاں

سینے دے نال لاگھدا اے

نئیں تے میں بجل دو چُکے

سچ پھر لینددے اوتاں

کنجریاں توں بی ودھ آں

کیوں جے مینڈھیاں سُتیاں سدھراں

اس مردود جگائیاں اہیاں

جس مردود دا جھگا میں بے دوش وے کارن

؁انت وساہ وی

منی تے پر منی تھاں اہ۹ی

آپے علموں، حکمتوں، لختوں؁جگ جہان چ منیا ہویا

اوہ مردود

میں جس آں کدیں بی

دوں ہوٹھاں چوں اپنا پیو نہ آکھاں

ہولیں ہولیں

مینڈھے نیڑھے انج آلگا

جیویں زمیں وچ

ہالی دا ہل لہہ ویندا اے

میں سوچاں

بندھ بی خبرے کیہی بلا اے

جیہڑا اس دنیا وچ

خبرے کیہ کیہ اوجڑ سہہ ویندا اے

تینڈھے توں کیہہ پڑدا بھینے

اِس کلیکے تے

ساڈے ، متھے اوہ لیک لوائی اے جیہڑے

روز قیامت توڑیں

دھوتیاں لاہندی نئیں آں

میں تتڑی دیلیکُ جے تپ گئے

نئیں تے میں اِس دا رشتہ

اُس کو ہجے تے کلموں ہیں آں

پئی دیندی آسو

جیہرا گل کرے تے

منہ دیاں لالاں نوں بی سانبھ نہ سکے

وچلی گل ہن کیہہ پچھنی ایں

میں اُتے تے گڑا خدائی آوسیائی

سانوں سکھی تک کے

کوئی بی سکھی نہیا

تے ساڈی اس جھل وللّی

شکلوں نُور تے عقلوں انھی

کِکراں جیڈی وھی نے بھینے

خبرے کتھوں جاگ لوائی

اِس نج جمنی نے تے سانوں

جیوندے جی ائی

دھرتی دے وچ رُم دتا اے

ایہہ تے رب دی دین ایں جے

ایہہ معاملا اتھوں تک ائی وِڑیا

نئیں تے بھینے

اِس دا پیو تاں

منتاں تے لکھ حیلیاں پچھوں

اِس چو چشمی دی جند لئیوں

خبرے کس ویسلے ٹلیا

پر کیہہ ٹلیا

اِس توں ٹل کے

آپوں ساڈیاں ہتھاں وچوں جُلدا ہویا

کیہ آکھاں تیکیہ نہ آکھاں

شکر خدا دا جے زہروبی

اُس بے دوشے اُتے

کوئی کٹ نہ کیتی

ربّ اساڈی سننی آہی

تے اوہ نویں سونی

اِس کلمو ہیں آں اپنے بوہیوں

ودیاں کرن نوں جی پیا اے

تے نکیاں بالاں دی

چوگ لیاون جوگا تھی پیا اے

میں اُسانہہ ہن کیہہ کجھ دساں میں اُسانہہ کیہ کجھ سمجھائیں

جیہڑیاں گلاں توں آہدا ایں اوہ نئیں سوکھاں مینڈھے تائیں

چکی بی اوہ پیہہ گھِندی اے چرکھابی اوہ کت گھِندی اے

ڈنگیاں سِدھیاں گوگیاں بی اوہ توسے تندورے گھت گھِندی اے

ویہرے وچ بہاری اُس دی جیئوں زمیں مج پھریا ہووے

وال اُس دے اِنج کُھل کُھل پوندے جیویں کوئیخ بدل ڈریا ہووے

ونج ونج کے اُس گھار میانے ختم قرآن بی کر گھدا اے

دِین دُنی دے تپنوں بی اس گھڑا دلوگھڑ بھر گھدا اے

اُس بلائی دے منہ متھے وی ہن جھال نہ جھلی ویندی

اِنج سمجھو جوں شوہ دریاں دی اٹھدی چھل نئیں ٹھلی ویندی

گھر رکھن جوگی بی نئیں اوہ باہر بی کوئی نہ بوہا جھلے

جیہی کجیہی جے ہو ونجے تے کیہہ رہ ونجسی ساڈے پلے

پھُپھی آلی ٹیک بی اس دی مانہہ تے ہن پئی بھجدی دّسے

جے میں کوئی بی گل چا پھیڑاں اوہ چھوہ باہندی لمے قصّے

پڑھیا لکھیا پتر اُس دا دھی ساڈی کوری دی کوری

نہ اوہ تنگ پجامے پیندی نہ گلمے تے لیندی ڈوری

نہ اس فلماں داناں سنیا نہ اُس علم کتابی سکھیا

نہ اُس شرم دی لوئی لاہی نہ اُس ٹرن شتابی سکھیا

اُس مرنے جوگی دا پڑھنا مڈھوں ائی سانوں پُجیا نہیا

اُس دے لیکھ نصیبے آلا قصّہ رب تے گھتیا اَہیا

دس براوا میں اُسانہہ ہن کیہڑا کیہڑا چج سکھائیں

شرم حیا ونجو ائیں س دا اِس نالوں تے مر نہ جائیں

توں آہدا ایں نواں زمانہ ساڈیاں ویلیاں کولوں وکھ اے

ایہہ ائی نواں زماہ ایں تے وَت اِس اُتے لعنت لکھ اے

ہا بھینے! رّب پڑ دے کجی، خیر ممارکھ جیویں شالا

عمروں لمے ساہ ڈھینی ککھوں لکھ پئی تھیویں شالا

مدتاں پچھوں رب چا اُس دے دتے تے بی بھَو پایا اے

مینڈھیاں اکھیاں دا چانن بی وت اج مڑ کے گھر آیا اے

ہا بھینے جد توڑیں تال اس وڈیاں اسکولاں وچ پڑھیا

اُوّن توڑیں اس دا دل بی ساڈے اُتوں نہیا چڑھیا

ہن اوہ نوکر چاکر ہویا، ہُن نیں اسدیاں دور بلائیں

ایہہ گل پھٹی ایء چنگی اے وچلی گل کیہہ آکھ سنائیں

دل دا بھیت اُسانہہ کیہ دسّاں، پتک بی نئیں ساہندا اہن اوہ

گھر بی آوے تے اَساں توں پرے پریرے راہندا ہن اوہ

بھین بھراواں دے ہتھ بی اس کدیں نہ ٹیڈی پیسہ دھریا

توں ائی دس اُس آسطے اسّاں کیہرا کیہڑا دکھ نہیں جریا

وت بی ایہہ ائی سوچ کیبھینے منہ تے جندرالا گھندی آں

اُس دی ساکھ نہ ماڑی ہووے اپنا لہو کھولا گھندی آں

ہن جے اُس دے چالے ایہہ نیں کل خبرے کیہہ صورت ہوسی

پُیو اس دا کس بوہے اُتے اُس دی خاطر ونج کھلوسی

ایہہ ای گل بس کھاہدی ویندی جس توں گل ہلانا نہہ سکدی

گھر دی گل گھر رکھی ہوئی اے لمّی ڈونڈی پانا نہہ سکدی

خورے مینوں اج کیہڑی سوچ آ کے

گھیریا اے

اِنج مینوں لگدا اے

ازلاں دے درزی نے

پھرکی تے چاڑھ کے تے

اج مینوں پھریا اے

جھلی جھلی لگدی اے

سوچ تے وچار وی

میں تے پَڑ ماریا سی

کھاہدی نئیں سی ہار وی

ایہہ تے گل سچ سی

جے میری ایس جِت وِچ امبڑی دا ہتھ سی

پر میرے مکھڑے تے لہراں ٹھاٹھاں مار دی

جوانیاں دی رُت سی

اکھاں وچ شرماں حیاواں والا کجلا

قد جیویں باجرے دا سٹہ سی نکھیڑ واں

گُتھے ہوئے انگ سی تے جثہ ہیسی پھیرواں

جوں وکھ عزتاں دا مان مینوں ملیا

آپنے ائی جیہا نالے ہان مینوں ملیا

ایس جگوں جاندی واری، پیئو میرے

رّب اوہنوں جنتاں چ جاگھ دئے

اوہدیاں امنگاں تے دعاواں نوں سہاگ دئے

امبڑی دے ہتھ میرا ہتھ اِنج دتا سی

امبارں تے بیٹھا ہویا رب وی سی کنبیا

خورے اوہنے فیصلہ ایہہ

موڑ کیوں نئیں لتا سی

’’چلو ایہنوں کجھ دیر

ہور حالیں جیئون دیو؁ایہدیاں نیانیاں نوں

رگاں وچ لہکدا

نہ لہو اجے پیئون دیو‘‘

اوہ تے خیر ہوونا سی

پُیومیرے امبڑی تے

نالے ساڈی اکاں وچّوں لہو ائی چواونا سی

اٹھّے اکھاں میٹیاں تے

اوہدے پچھے رہن والے اسیں پنج بالساں

جیہڑے کلّی امبڑی دی

جان دا وبال ساں

ہوندے ہوندے اوکھ سارے

نیڑے سادے ڈُھک پئے

مشکلاں نحوستاں دی اینہن ورہاوندے

بدل ڈراؤنے

ساڈے سراں اُتّے جُھک پئے

ویلے سدماریا تے

پینڈے پے کے عمراں دے

اساں اک اک ویلا انج سی گزاریا

جیوں ی ساڈی ماں نئیں سی

چھتری دی چھاں سی

رب انہوں سکھ دیوے

اوہدے پاوں سر ساڈے

سدا آئی اُتاں سی

ہوندے ہوندے اک ویلا

اوہ وی فر آگیا

جیہرا میری امبڑی نوں

گنُجھلاں چ پا گیا

اوہدے ہٹھ حوصلے نوں

فرجیوں ڈھا گیا

ادوں اوہدے گل وچ

شرع والی پھاہی سی

اوہدی کلھی دھی

جیہری سوہویں نوں پُجی سی

تے اجے نہ ویاہی سی

ہن ا اوہدی اکھیاں دا

بنی ہوئی روڑ سی

تے اوہنوں گھروں ٹورنے دی

انُوں ڈاہڈی لوڑ سی

تے اوہ نئیں سی چاہوندی جے

آپے وانگوں مینوں وی اوہ

دُکھاں تے مصیبتاں دے ہڑھ وچ روڑھدی

تے میں وی کجھ چراں پچھوں

اوہدے وانگوں سُکھاں دے گھروندیاں نوں

پگ پگ لوڑ دی

ایہہ تے گل سچ سی جے

مینوں اوہدے پیار نال

اوہدی اُچیّ رکھ الے سوچ تے وچار نال

شرماں حیاواں دا جمال ہے سیملیا

جگوں وکھ جیئون دا خیال ہے سی ملیا

پر بھلا کون اِنھاں لاں نوں چتار دا

کون کوئی بوجھ کسے ہور دا سہار دا

جھُکے ہوئے پلڑے نوں ہر کوئی ویکھدا

کون کسے نال اگ بھانبڑاں دی سیکدا

رّب پر کسے نوں

بھُلاوندا وی نئیں جے

بھانویں ہووے رِنج وی اوہ

ہتھوں پیدا کیتیاں نوں

چراں تائیں اگاں چ

چلاوندا وی نئیں جے

کجھ میرے سوہج تے سبھا پاروں کر کے

کجھ میری امبڑی دے

سیانپاں نوں تک کے

تے کجھ خورے رب دیاں کیتیاں توں ڈر کے

گبھرو جواں اک گھر ساڈے ڈُھکیا

پیو تے اوہدا جیوندا سی

پر جیوں لپے ہوئے کچے جیہے کوٹھڑے چ

بجلی دے بلباں دا

چِٹا گُوہڑا رنگ سی

انج ائی بس انھاں

پیو پتر دا سنگ سی

پیو دے نال اوہ سی پیا

ڈاہڈا چنگا لگدا

اوہدے پاروں وڈ کے دا

متّھا پیاسی جگدا

مُنڈا میرے ہان دا سی

پر ڈاہڈا اَتھرا

اوہدے نالوں گھٹ نئیں ساں

میں وی ذرّی قطرہ

ویہڑیساڈے اڈیاں تے اِنج آکے ٹُریا

کنڈھا میرے صبراں دا نال نال کھُریا

کیوں نہ بھلا چائیں چائیں

پَیر اوہدے وجدے

دنیا دے مان اُنپوں

سبھے ہیسی سجدے

ہنے ہنے سولہویں جماعت اُٹے پڑھی سی

گُڈی اوہدی سدھراں دی

امبراں تے چڑھی سی

اونہوں جیہی تھوڑ وی نہ ہے سی

کسے ساک دی؁

اِنج وی سی

انہوں اک بُڈھی

میری ماں وانگوں ا۳نج ائی پئی سی تاکدی

سگوں اوہدے ماپیاں نے

اِکی گلوں نال اوہدے

ساہمنے دے ساک

اُسے ہُڈھڑی دی لاڈلی نوں

مِتھنا وی کیتا سی

پر اُنھے زہر دا پیالہ ایہہ نہ پیتا سی

خورے کیہڑی گل سی

تے خورے کیہرا ول سی

رب ولّوں پئی

ایس معاملے نوں ٹھل سی

شکراں تے لکھاں ائی

دعاواں دا مقام سی

ویہندیاں ائی ویہندیاں

کتاب وچ زندگی دی

اوہدا میرا اکو تھائیں لکھیا ہویا نام سی

خورے مینوں اج کیہڑی

سوچ آکے گھیریا اے

انج مینوں لگدا اے

ازلاں دے درزی نے

پھِرکی تے چاہڑھ کے تے

اج مینوں پھیریا اے

جھلی جھلی لگدی اے

سوچ تے وچار وی

میں تے پڑِ ماریا سی

کھاہدی نئیں سی ہار وی

اکھاں وچفکراں دے

سُول جیہے نیں چبھدے

نونہہ میریاں مشکلاں دے

میریاں ائی خیالاں وچ

ا۳نج پئے نیں کُھبدے

جیویں میری زندگی دا

سُکھ وی سی مانگواں

چن جیہا کو نت میرا

لکھاں چوں جیالڑا

تے ڈاہدا بھولا بھالڑا

جگوں وکھ فکراں وے چِکراں چ پھسیا اے

اوہنے مینتھوں میرا وی سہاگ جیویں کھسیا اے

آکھدا ے

تکمیری جند پئی آجاوندی

بنضاں ٹٹول مینوں سوچ پئی آکھاوندی

مر نے توں پہلاں مینوں موت پئی آ آوندی‘‘

تے میں نت سوچدی آں

سوچدی آں سواہ

تن پنے نوں نوچدی آں

ربا! سر ساڈے توں

وبال کیہا پایا اے

کیہا ساڈا سُکھ

اِنہاں فکراں مکایا اے

سوچدی آں تھوڑا جیہا عرصہ بِتان تے

رب ساڈی جھولی

تن بال گھۃ چھڈے نیں

ماپیاں دے نال اوہدے

میری وی تے سانجھ اے

کجھ ساڈے بالکے تے

کجھ ساڈے وڈے نیں

جیوئن جوگا خورے کیویں

سوچ نئیں جے سکدا

لکھاں تے کروڑاں دا اوہ

بنیا پھر ککھ دا

چپ چپ رہنا انھے

خورے کتھوں سِکھیا اے

بھیڑ جیویں ازلاں توں

لیکھے ساڈے لکھیا اے

آکھدا اے:

تک بھلا کیویں رانہہ میں ہسدا

جدوں سکھ جگ والا

نئیں ایں میرے وس دا

بڈھی جیہندی نال ساڈے

کندھ نال کندھ سی

اوہدی پچھی عمراں دا

کنّاں اوکھا پندھ سی

کونت اوہدا مویا

اوہدے پت وی وہا گئے

انھوں کیڈے اوکھیاں بکھیڑیاں چ پا گئے

تے اوہ جیہڑی

تیریاں سہیلیاں دا مان سی

تیرا اوہدا بچپنے دا

ڈاہڈا گوہڑا ہان سی

اُنھے وی تیمل کیہڑا

پایا اے جمال دا

اوہدی جھولی گھتیا نیں

منڈا باراں سال دا

ایہہ وی گل نئیں

گل سوچنے دی ہور اے

دلاں اتے عقلاں دا

کنّا داہڈا زور اے

اُنھے جیہڑے خواب

دل آپنے سجائے سی

اونھاں تھانویں جھولی وچ

سُول اُنھے پائے سی

جنھوں انھے منگیا سی

اوہ نہ اوہنوں ملیا

اوہدیاں امنگاں والا چھِل کویں چھِلیا

تے اوہ جنّھوں

ریل دیاں پٹڑیاں نے وِنّھیا

اوھنوں کنہاں اوکھتاں نے

بھانبھڑاں تے رِنھیا

ہور تیرے اگے

گل چھوہاں کس کس دی

آپوں ہے واں سپ

حد نئیں ایں جیہدی وِس وی

میں نہ تیناوں ڈنگدا

تے کیہڑا قہر ٹُٹدا

وکھ تیری کوکھ وچوں

اِنج تے نہ پھٹدا

جیہڑا رُک۔ بنیا ایں شوکدے چنار دا

راہیں راہیں چِنگاں ائی پیا اے کھلار دا

میری بھکھی چاہ تینتھوں سارا کجھ کھوہ لیا

سُکیاں کریزاں نے سی دل تیرا موہ لیا

اجے وی جے ویکھدا واں

تیرے بُسّے نک نُوں

تیرے کھُلے لیڑیاں چ

پتلے جیہے لک نُوں

تیرے مٹھے مکھ نُوں

تے تیری کالی اکھ نُوں

ویدھ تیرے کنّاں والے

بِناں کسے گہنیوں

ویکھاں جیتے رہن

اکھوں اتھرو نہ ویہنیوں

دس تیرے اگے بھلا کیویں ہسّاں بھولئے

مشری توں مٹھئیے تے پھُلاں سنگ تولئے

تیرے ہتھ کوئی وی تے

پھُل نئیں میں دتا اے

سگوں تیاتھوں تیرا ائی

نکھار کھوہ لتا اے

ایہو ئیں

لکھاں نیں کڑھا نے میری سوچ دے

نال جیہڑے کالکان دے

متھا میرا پوچدے

اگاں مینوں لاوندے

تینت مینوں ساڑ دے

سوچ دیاں سولیاں تے

نت مینوں چاہڑ دے

مُٹھی وچ بھچیا اے دل میرا دھڑکدا

سُکھ میری اکھاں وچ روڑ وانگوں رڑکدا

جیئو میرا گھٹدا تے جند پئی آ جاوندی

نبضاں ٹٹول مینوں سوچ پئی آکھاوندی

مرنے توں پہلاں مینوں موت پئی آ آوندی